Serie A thập niên 90: thứ bóng đá đã nuôi lớn một thế hệ fan Việt

Serie A thập niên 90

Hỏi một người Việt ngoài bốn mươi rằng họ bắt đầu mê bóng đá từ đâu, khá nhiều người sẽ trả lời bằng một cái tên giải: Serie A. Không phải Premier League, cũng không phải La Liga.

Mình nằm trong số đó.

Những năm cuối thập niên 90, nhà mình có một chiếc tivi nhỏ, ăng-ten phải xoay mới bắt được sóng. Tối cuối tuần, cả xóm có khi tụ lại một nhà để xem bóng đá Ý. Hình ảnh nhòe, tiếng rè, nhưng không ai phàn nàn. Mình nhớ nhất là cảm giác ngồi chờ, nhìn đồng hồ, và cái háo hức khi nghe nhạc hiệu bắt đầu.

Thời của "Bảy chị em"

Người hâm mộ thời đó hay gọi các đội mạnh nhất Serie A là "Bảy chị em": Juventus, AC Milan, Inter, Roma, Lazio, Parma và Fiorentina. Điều khiến giải Ý khác biệt là bảy đội này đều đủ sức cạnh tranh danh hiệu, chứ không phải chỉ một hai ông lớn đứng tách ra.

Giải lúc đó chỉ có 18 đội. Ít trận hơn, nhưng gần như vòng nào cũng có một trận đáng xem.

Bóng đá Ý khi ấy cũng thống trị châu Âu. Năm 1990, cả ba cúp châu Âu cấp câu lạc bộ đều về tay các đội Ý: Milan, Sampdoria và Juventus. Những năm sau đó, các đội bóng Ý liên tục góp mặt ở các trận chung kết. Parma, một đội bóng của một thành phố không lớn, vô địch UEFA Cup năm 1995 rồi lại vô địch thêm lần nữa năm 1999.

Những cái tên in trên áo đấu nhái

Nếu thời đó bạn đi chợ mua áo đấu, nhiều khả năng bạn sẽ thấy tên Batistuta, Baggio hay Ronaldo in sau lưng. Áo nhái thôi, chất vải nóng, số in bong sau vài lần giặt. Nhưng đứa trẻ nào có một chiếc là coi như báu vật.

Gabriel Batistuta ở Fiorentina là thần tượng của rất nhiều người. Những cú sút như trời giáng, mái tóc dài, kiểu ăn mừng giơ tay như cầm súng máy. Roberto Baggio thì khác, mềm mại, tinh tế, mang một vẻ buồn rất riêng.

Năm 1997, Ronaldo người Brazil tới Inter, và bỗng nhiên ai cũng muốn xem Inter. Một năm trước đó, Zinedine Zidane đã sang Juventus. Bóng đá Ý là nơi các ngôi sao lớn nhất thế giới muốn tới, và với một cậu bé như mình, xem Serie A gần như là xem cả thế giới bóng đá thu nhỏ.

Milan bất bại và những hàng thủ thép

Đầu thập niên 90, AC Milan có chuỗi 58 trận bất bại ở Serie A. Mình biết con số đó muộn hơn, khi lớn lên đọc lại lịch sử. Hồi nhỏ chỉ biết Milan rất khó thua, và các hậu vệ của họ đứng như một bức tường.

Đó cũng là thời mà một trận 1-0 ở Ý vẫn được coi là trận hay. Người lớn trong xóm ngồi phân tích từng pha phạm lỗi chiến thuật, từng lần hậu vệ dâng lên bẫy việt vị. Mình không hiểu hết. Nhưng mình học được cách xem bóng đá không chỉ để chờ bàn thắng.

Có một thứ mình chỉ nhận ra khi lớn: xem Serie A thời đó là một hoạt động tập thể. Không có điện thoại để tra cứu, không có mạng xã hội để bàn luận, mọi tranh cãi đều diễn ra ngay trong phòng, giữa những người đang ngồi xem cùng nhau. Ai nhớ đội hình giỏi thì được nể, ai đoán đúng tỷ số thì được khoe cả tuần. Sáng hôm sau ra hàng nước đầu ngõ, câu chuyện vẫn chưa xong.

Cuối thập niên, Lazio vô địch mùa 1999–2000, khép lại một thập kỷ mà gần như mỗi đội trong "Bảy chị em" đều có khoảnh khắc của riêng mình.

Bây giờ xem Serie A thế nào

Nhiều năm trôi qua, mình theo nhiều giải hơn, thói quen xem cũng đổi. Không còn ăng-ten phải xoay, không còn chờ tối cuối tuần. Kết quả, lịch đấu, bàn thắng đều có sẵn trên điện thoại.

Mình vẫn có thói quen mở kqbd vào sáng Chủ nhật, Thứ Hai để xem tỷ số các trận Serie A đêm trước. Một kiểu nghi lễ nhỏ, như để giữ lại chút gì đó của cậu bé ngồi trước chiếc tivi nhòe năm nào.

Serie A từ giữa thập niên 2000 đã nâng lên 20 đội, đá 38 vòng, nhiều cái tên của "Bảy chị em" vẫn còn đó dù vị thế đã khác. Mỗi lần muốn biết các đội cũ của tuổi thơ đang đứng ở đâu, mình lại mở https://kqbd-hn.cymru/italia/serie-a/ để xem bảng xếp hạng Serie A và lịch các vòng tới. Có đội vẫn ở nhóm đầu, có đội đã trải qua những năm tháng khó khăn, có đội từng rớt hạng rồi trở lại.

Ký ức thì không xếp hạng

Có người bảo Serie A thập niên 90 chỉ đẹp vì mình nhìn nó qua lăng kính tuổi thơ. Có thể đúng.

Nhưng mỗi lần nghe ai đó nhắc tới Batistuta, Baggio hay "Bảy chị em", mình lại thấy mình ngồi trong căn phòng nhỏ đông người ấy, tiếng tivi rè rè, và cả xóm cùng đứng bật dậy khi bóng chạm lưới.