Đánh Phỏm Giỏi Hơn: Giữ Cạ, Bỏ Rác Và Đọc Bài Nhà Trên, Nhà Dưới

Đánh Phỏm Giỏi Hơn

Phỏm, trò bài của những buổi nghỉ trưa

Ở nhiều công trình, giờ nghỉ trưa có một khung cảnh quen thuộc. Cơm nước xong, mấy anh thợ kéo tấm bạt ra chỗ có bóng mát, rút bộ bài trong túi áo và đánh vài ván phỏm trong lúc chờ nắng dịu. Chơi vui, không lấy tiền, hết giờ nghỉ là cất bài đi làm tiếp. Một lưu ý nhỏ cho anh em làm nghề: đừng ngồi chơi cạnh khu vực máy đang chạy hay dưới giàn giáo, chỗ an toàn vẫn là trên hết.

Phỏm còn có tên là tá lả, ở một số nơi gọi là ù. Trò này đơn giản khi học, nhưng muốn chơi khá thì phải biết giữ bài và để ý người khác đánh gì.

Luật phổ biến, nói ngắn gọn

Phỏm dùng bộ bài 52 lá, thường bốn người chơi. Người chia có mười lá, ba người còn lại mỗi người chín lá, phần bài thừa úp giữa bàn làm nọc. Đây là luật phổ biến theo kiểu miền Bắc, mỗi nơi, mỗi nhóm có thể thêm bớt vài quy định riêng, nên chốt với nhau trước khi chia ván đầu.

Một phỏm là ít nhất ba lá cùng số, gọi là phỏm ngang, hoặc ít nhất ba lá liên tiếp cùng chất, gọi là phỏm dọc. Hai lá đang chờ thêm một lá nữa để thành phỏm gọi là cạ. Tới lượt, bạn có thể ăn lá nhà trên vừa đánh nếu nó ghép được thành phỏm, không thì bốc một lá từ nọc, rồi đánh ra một lá rác.

Sau bốn vòng, mọi người hạ phỏm. Điểm tính bằng tổng các lá rác còn lại, với A là 1, J là 11, Q là 12, K là 13. Ai ít điểm nhất về nhất. Không có phỏm nào khi hạ thì bị móm, coi như về bét. Còn ù là khi toàn bộ bài trên tay ghép thành phỏm, ván kết thúc ngay. Bạn có thể đọc thêm phần luật chi tiết ở mục phỏm trên Wikipedia tiếng Việt.

Chiến thuật giữ bài

Bỏ lá cao điểm sớm

Vì điểm thấp mới thắng, lá J, Q, K lẻ nằm trên tay chính là gánh nặng. Ở hai vòng đầu, nếu một lá già không nằm trong cạ nào, cứ đánh nó đi trước. Giữ lại chờ may thì dễ rơi vào cảnh cuối ván ôm cả đống điểm cao.

Ngắn gọn: rác to, đánh trước.

Giữ cạ linh hoạt

Không phải cạ nào cũng như nhau. Một cạ dọc như 5 và 6 rô chờ được hai đầu, 4 rô hoặc 7 rô. Một cạ ngang như hai lá 8 chờ được hai lá 8 còn lại. Còn cạ chờ giữa, kiểu 5 và 7 cơ chỉ chờ đúng một lá 6 cơ, thì hẹp hơn hẳn. Khi buộc phải xé cạ, ưu tiên xé cạ hẹp và cạ có điểm cao.

Lá nằm được trong hai cạ cùng lúc là lá quý. Chẳng hạn lá 7 bích, vừa ghép với 8 bích thành cạ dọc, vừa ghép với 7 cơ thành cạ ngang. Đừng vội bỏ nó.

Cẩn thận lá cho nhà dưới ăn

Người ngồi ngay sau bạn ăn được lá bạn đánh. Theo luật phổ biến, nếu bạn để nhà dưới ăn tới lá thứ ba và người đó ù, bạn có thể phải đền thay cả làng. Vì vậy vòng cuối, khi nhà dưới đã ăn hai lá, mỗi lá đánh ra đều nên nghĩ kỹ.

Các trò bài dân gian như phỏm nay cũng có bản online. Sunwin cũng cung cấp các trò đánh bài đổi tiền, chỉ dành cho người từ 18 tuổi trở lên, và người chơi cần chơi có trách nhiệm.

Đọc bài đối thủ

Đây là phần làm nên khác biệt giữa người chơi lâu năm với người mới. Mỗi lá đối thủ đánh ra, mỗi lá họ ăn, đều để lại dấu vết. Nhà trên đánh 9 cơ ngay vòng đầu, khả năng cao họ không giữ lá 9 nào khác, cũng không có cạ dọc quanh 9 cơ. Nhà dưới ăn lá 6 rô, hẳn họ đang có 4 và 5 rô, hoặc 7 và 8 rô, hoặc hai lá 6 khác. Lúc ấy những lá rô gần số 6 là lá nguy hiểm để đánh xuống.

Người cứ đánh lá nhỏ từ sớm thường là người đang có nhiều cạ, bài tốt, ít rác cao. Còn người liên tục bỏ J, Q, K là đang dọn bài.

Thêm một mẹo nhỏ khi hạ bài. Thường ai cũng muốn hạ sau, vì người hạ sau được gửi lá vào phỏm của người hạ trước để giảm điểm. Thấy nhà trên đã hạ ba lá J, mà bạn đang cầm lá J thứ tư? Giữ nó. Tới lượt mình gửi vào là bớt ngay mười một điểm.

Nhớ được vài lá đã ra cũng đủ. Không cần nhớ hết.

Thắng thua chỉ là chuyện của ván bài

Phỏm hay vì nó buộc người chơi để ý, tính toán và kiên nhẫn. Đánh trong giờ nghỉ, vài ván là đủ để đầu óc thư giãn trước buổi chiều làm việc. Ai thắng thì được khen một câu, ai móm thì bị trêu vài câu, rồi cả nhóm lại đội mũ bảo hộ quay vào công trình.

Giữ cho trò chơi ở mức đó, nó sẽ luôn là một phần dễ chịu của ngày làm việc.